Rys historyczny Pod koniec XVII w. Rosja, mimo wielkich sukcesów w wojnach z Polską (zajęcie Ukrainy Naddnieprzańskiej i wschodniej Białorusi), była państwem niezmiernie zacofanym. Na europejskich salonach uważano Rosję za kraj azjatycki i nie brano jej pod uwagę w rachubach politycznych. Sytuację gospodarczą pogarszał brak szerokiego dostępu do morza. Na tle rządów samowładnego Iwana IV [...]

Rys historyczny Od wyzwolenia spod władzy hiszpańskiej w 1588 roku prowincje niderlandzkie funkcjonowały w ramach swoistej republiki arystokratycznej. Wewnątrz tego „państwowego” organizmu nieustannie krzyżowały się wpływy najwyższych urzędników – stadhouderów, wywodzących swój rodowód jeszcze z czasów habsburskich, oraz arystokracji kupieckiej (tzw. regentów). Ta druga grupa była żywiołem rodzimym, opartym na podstawach majątkowych i domagającym się [...]

Rys historyczny O ile wielkie odkrycia geograficzne XV i XVI wieku stanowiły dla takich republik miejskich jak Wenecja kres wielkiego znaczenia handlowego, tak rozwój absolutystycznych potęg w XVII i XVIII stuleciu skutkował załamaniem politycznym i wejściem w zależność od potężnych mocarstw. Dla Wenecji największym zagrożeniem przez cały XVIII wiek pozostawała Austria, która tworzyła na wybrzeżu [...]

Rys historyczny Sygnatariusze pokoju westfalskiego (1648) zadecydowali o utrzymaniu rozczłonkowania Rzeszy Niemieckiej na ponad 100 niezależnych hrabstw i księstw, bez wyraźnego hegemona. Jednym z takich państewek była Brandenburgia, zajmująca w połowie XVII wieku środkowe Niemcy oraz tzw. Prusy Książęce (Pomorze Zachodnie). Państwo było jednak słabe, a w latach wojny trzydziestoletniej padło łupem groźnych, zawodowych armii [...]

Rys historyczny XVII wiek przyniósł Portugalii zahamowanie szybkich postępów kolonialnych. Po uniezależnieniu się od rządzonej przez Habsburgów Hiszpanii było to państwo o podobnej strukturze politycznej, społecznej i gospodarczej, ze znacznie silniejszą niż w pozostałych krajach Europy Zachodniej pozycją duchowieństwa oraz nieograniczonymi uprawnieniami władzy królewskiej. Dwie odrębne epoki w dziejach XVIII-wiecznej Portugalii wyznacza panowanie zachowawczego Jana [...]

Rys historyczny Porta Ottomańska, upokorzona w 1683 roku pod Wiedniem i zmuszona do podpisania pokoju karłowickiego 1699 roku, zaczęła przeżywać wewnętrzny kryzys. Warto bliżej przyjrzeć się czasom narodzin tzw. kwestii wschodniej. Mianem tym w XIX wieku będzie się już określać rywalizację najsilniejszych państw kontynentu o schedę po chwiejącym się w posadach Imperium, które przez cztery [...]