Rys historyczny
O ile wielkie odkrycia geograficzne XV i XVI wieku stanowiły dla takich republik miejskich jak Wenecja kres wielkiego znaczenia handlowego, tak rozwój absolutystycznych potęg w XVII i XVIII stuleciu skutkował załamaniem politycznym i wejściem w zależność od potężnych mocarstw. Dla Wenecji największym zagrożeniem przez cały XVIII wiek pozostawała Austria, która tworzyła na wybrzeżu Adriatyku konkurencyjne ośrodki handlowe. Republikę dotykało także niebezpieczeństwo ze strony Turcji. Imperium Osmańskie, powstrzymane na Bałkanach w 1683 roku, szukało nowych podbojów, zwracając baczną uwagę na coraz słabsze w dobie kolonialnych imperiów miasta włoskie. Tracąc kolejne terytoria zależne, Wenecja traciła z wolna status regionalnego mocarstwa, pełniąc jednak cały czas rolę ośrodka rozwoju kultury i sztuki. Miasto popadało w coraz większą stagnację, aż do upadku w okresie „wojen włoskich” rewolucyjnej Francji z Austrią.
W latach 1700-09 dożą weneckim pozostawał Alvise Mocenigo, który ten najważniejszy urząd w strukturze republikańskich godności uzyskał, jak każdy z osiemnastowiecznych dożów, drogą przekupstwa. Jego największym sukcesem było uchronienie Wenecji od poważniejszego udziału w wojnie o sukcesję hiszpańską. W sprawach politycznych wyrażał postawę ultramontańską, podporządkowując sprawy państwa Kościołowi.
Większe zaangażowanie w sprawy wielkiej polityki wykazywał jego następca, Giovanni Cornaro, panujący do 1722 roku. Udział w wojnie z Turcją (drugorzędny front wojny północnej 1700-21) ujemnie zaprocentował stratą na rzecz oponenta greckiej wyspy Morea w 1715 roku. Wenecjanom udało się jednak uzyskać Korfu oraz obsadzić wojskiem Dalmację. Pokój z Turcją w Passarowitz z 1718 roku otwiera tzw. „złotą erę pokoju” w dziejach Republiki, trwającą aż do jej likwidacji w 1797 roku. Odtąd Wenecja pozostawała na uboczu głównego nurtu europejskich problemów. Politykę neutralności kontynuowali: kolejny doża, Sebastiano Mocenigo (1722-32) oraz jego sukcesor, Carlo Ruzzini (1732-35). Następny doża, sprawujący tę funkcję w latach 1735-42 Alvise Pisani, wsławił się głównie tym, że podczas wyborów przekupił wszystkich czterdziestu dwóch członków Kolegium Elektorów. Wyśmiewany za granicą, w obyczaju i ceremoniale dworskim starał się naśladować największych europejskich władców, zyskawszy tym przydomek „ubogiego księcia”. Republika przeżywała w tym czasie kryzys gospodarczy, zażegnany tylko dzięki stałej organizacji tzw. karnawałów weneckich, na które zjeżdżała arystokratyczna elita całej Europy.
Stanowisko doży piastował w latach 1741-52 Pietro Grimani, który, śladem poprzedników, unikał zaangażowania w zbrojne konflikty na kontynencie. Na czas panowania jego następcy, Marco Foscariniego, przypada ożywiona rywalizacja dwóch weneckich stronnictw politycznych: konserwatystów i reformistów. Foscarini umiejętnie lawirował pomiędzy dwoma obozami, nie dopuszczając do nadmiernego wzmocnienia któregokolwiek z nich. Sytuację ułatwił kataklizm wojny siedmioletniej w Europie. Dla weneckich kupców, chwilowo pozbawionych zagranicznej konkurencji, lata 1756-63 były okresem nostalgii po czasach utraconej świetności gospodarczej. Politykę Foscariniego kontynuował jego następca, Alvise Giovanni Mocenigo, doża do 1778 roku, oraz Paolo Renier, panujący do roku wybuchu Wielkiej Rewolucji Francuskiej. Spadkobierca władzy Reniera, ostatni doża Wenecji Ludvico Manin piastował to historyczne stanowisko do 1797 roku, kiedy to miasto zostało poddane armii zdolnego francuskiego generała, Napoleona I Bonaparte. Republika Wenecka nigdy nie odżyła w swojej tradycyjnej, polityczno-ustrojowej postaci.