Rys historyczny
Jednym z ważniejszych problemów Anglii początku XVIII wieku był nieuregulowany status Szkocji, w czasach dynastii Stuartów połączonej z Koroną unią personalną. Zawiązanie unii realnej nastąpiło w 1707 roku. Szkocja zrezygnowała z własnego rządu i parlamentu, otrzymując gwarancję przedstawicielstwa w Izbie Gmin oraz Izbie Lordów. Jednocześnie zniesiono większość taryf celnych pomiędzy Anglią i Szkocją. W ojczyźnie Stuartów rozwijał się jednak ruch tzw. jakobitów, reakcjonistów żądających powrotu wygnanego króla Karola II. Brytania była świadkiem kilku groźnych buntów i spisków ruchu jakobickiego, jak np. w 1719 roku w Szkocji oraz w 1725 w Anglii.
W Irlandii ruch jakobitów został stłumiony siłą w latach 1689-91. Utrzymano tam osobny parlament, reprezentujący jednak tylko Irlandczyków wyznania anglikańskiego. Na mocy ustaleń z 1717 roku irlandzki parlament i sądownictwo poddane zostały zwierzchnictwu angielskiemu. Struktura angielskiej władzy na terytorium Irlandii bardziej przypominała reżim kolonialny niż wolne organa przedstawicielskie autonomicznej części państwa.
Po „chwalebnej rewolucji” Anglia nie była już tym samym państwem. Choć książę Wilhelm III zagwarantował swoim potomkom władzę, zwierzchnictwo dynastii orańskiej nad Anglią było bardziej iluzoryczne. Trwająca przez cały XVII wiek walka angielskiej arystokracji z monarchią zakończyła się pełnym sukcesem zwolenników ograniczonej władzy króla: był on odtąd jedynie wykonawcą ustaw parlamentu, nie mógł samodzielnie stanowić prawa, zobowiązany był postępować zgodnie z jego literą. Rozwojowi parlamentarnych form i procedur politycznych sprzyjała długa nieobecność w Anglii orańskich władców: Jerzego I (1714-27) i Jerzego II (1727-60). Rada Królewska przyjęła nazwę Gabinetu, złożonego z mianowanych przez króla ministrów. Obradom Gabinetu przewodniczył tzw. pierwszy minister (prime minister), który rychło stał się główną figurą polityczną nowego systemu, reprezentującą króla w okresie jego nieobecności. Zwyczajowo premierem zostawał lider partii, która odnosiła zwycięstwo w wyborach. Przez całą I połowę XVIII wieku ster rządów pozostawał w rękach zwolenników reform, którzy tak walnie przyczynili się do obalenia Stuartów i którzy posiadali wyraźną przewagę nad torysowskimi mandatariuszami tradycji i odwiecznych praw monarchii.
Najwybitniejszym przedstawicielem stronnictwa wigów był Robert Walpole, od 1721 roku kanclerz skarbu, od 1730 – premier, którym pozostawał aż do 1742 roku. Szansę tak długiego urzędowania dawała reforma parlamentarna z 1716 roku, przedłużająca kadencję Izby Gmin z trzech do siedmiu lat. Społecznym zapleczem dla rządu wigów były kręgi burżuazji kupieckiej i finansjery, a także nowej szlachty. Torysi tradycyjnie budowali kapitał polityczny w oparciu o szlachtę ziemiańską. Podziały te nie były oczywiście klarowne i poszczególne grupy mogły zmieniać polityczne sympatie, tym niemniej władza pozostawała w rękach szerokiej kategorii, którą dziś nazwalibyśmy oligarchią majątkowo-ziemiańską. Zarówno wigowie, jak i torysi posiadali w swoich szeregach potężnych ziemian, którzy przekupstwem wymuszali lojalność członków partii pochodzących z prowincjonalnych zakątków państwa. Przekupstwo stało się podstawowym instrumentem rywalizacji politycznej. Nagminną praktyką było też sprzedawanie synekur i urzędów, a także rozdawanie godności przyjaciołom i członkom rządzących rodów.
Podstawowym problemem XVIII-wiecznej Anglii była sprzeczność pomiędzy budowanymi metodą prób i błędów zasadami nowego ustroju, a odziedziczonym po monarchii systemem feudalnych praw, immunitetów i swobód. Jednym z bardziej kosztownych składników tego dziedzictwa był wielce rozbudowany, niejednolity w skali państwa system wyborczy, oparty na zasadach cenzusowo-terytorialnych. Kraj dzielony był na wyborcze okręgi, wyznaczane granicami hrabstw, okręgów municypalnych (miast) i posiadłości ziemskich (wsi). Najliczniej prezentowała się ta ostatnia grupa okręgów. Były to tzw. „zgniłe miasteczka” – niewielkie osady, zrujnowane bądź podupadające, którym status okręgu wyborczego gwarantowała uświęcona, feudalna tradycja. Taki stan rzeczy powodował, że ponad połowa deputowanych do Izby Gmin była wybierana w okręgach liczących kilkunastu-kilkudziesięciu mieszkańców. Posłowie nie mogli zatem stanowić jakiejkolwiek reprezentacji społeczeństwa.
Dziełem premiera Walpole`a było stworzenie wspólnoty interesów nowej szlachty i finansjery. Beneficjentami stawało się też coraz więcej przedstawicieli starego ziemiaństwa. Od końca lat 30-tych jego rząd był jednak atakowany nie tylko przez torysów Bolingbroke`a, ale i część wigów przeciwnych nadmiernemu uleganiu presji Hanoweru. Skupili się oni w parlamentarnej frakcji „patriotów”. Jeden z jej aktywnych działaczy, Henry Pelham, został w 1743 roku pierwszym ministrem. Za jego kadencji udało się opanować grożący państwu kryzys gospodarczy, a stłumione powstanie jakobickie w Szkocji w 1745 roku przywróciło rządom wigów autorytet i sympatię ludności. Pelham jednak odszedł od realizowanej przez Walpole`a pokojowej polityki zagranicznej i wplątał Anglię w serię długotrwałych wojen z Francją i Prusami, spośród których pierwszą była rywalizacja o sukcesję austriacką. W 1754 roku szefostwo Gabinetu objął książę Newcastle, kontynuując politykę poprzednika. Wstąpienie na tron króla Jerzego III w 1760 roku zwiastowało koniec epoki samowoli parlamentarntu i próbę restytucji niektórych elementów monarszego absolutyzmu. Odbudowę stanu rzeczy sprzed 1688 roku uniemożliwiły jednak ustawiczne wojny oraz narastający problem Trzynastu Kolonii w Ameryce Północnej.