Koczowniczy lud pochodzenia tureckiego, stanowiący jedną z trzech największych nacji tzw. Wielkiego Stepu. Pierwsze wzmianki o Hunach pochodzą z IV wieku p.n.e., kiedy to Orda Hu-Wei zajęła całe północne Chiny, dając początek dynastii Wei. W I wieku n.e. Hunowie, tym razem pod sztandarem Ordy Hu-Li ponownie najechali północne Chiny, tym razem zostali jednak szybko wyparci przez armię Chin południowych. Na arenę dziejów europejskich Hunowie wkroczyli w IV wieku n.e. W 370 roku horda ugrofińska zajęła zachodnią część Wielkiego Stepu, by nsatępnie, naciskana przez Kaganat Staroturecki, wyruszyć na zachód. W 375 roku nadciągające ze wschodu barbarzyńskie hordy podbiły Ostrogotów, rozpoczynając tym samym właściwy okres wędrówek ludów.
Zakładając na początku V wieku silne państwo nad Dunajem, Hunowie już wówczas myśleli prawdopodobnie o trwałym osiedleniu się w granicach Cesarstwa Zachodniorzymskiego. Od podbitych plemion germańskich zwycięscy Hunowie pobierali daniny, podobnie przez większą część V wieku od Cesarstwa Wschodniorzymskiego, gwarantując mu w zamian pokój.
W 433 roku wodzem kolejnych wypraw został Attyla, który już we wczesnej młodości, gdy stracił rodzinę, miał usłyszeć przepowiednię, iż jest tym, który podbije legendarne zachodnie ziemie. Dwa lata później zamordował jedynego rywala w drodze ku tronowi – rodzonego brata Bledę. Odtąd, rządząc samodzielnie, mógł rozpocząć swoje pełne sukcesów kampanie wojenne. W 441 roku spustoszył Mezję, Ilirię i Trację, Przerażony cesarz bizantyjski Teodozjusz Ii kazał wypłacić Hunom jednorazowo 500000 solidów i co roku kontrybucję w wysokości 350 funtów złota. Wkrótce zresztą Attyla miał zażądać podniesienia tej sumy niemal siedmiokrotnie, do 2100 funtów złota rocznie. Gdy następny cesarz, Marcjan, odmówił płacenia haraczu, Attyla napadł dziesiątkami tysięcy wojska na Bizancjum, pustosząc urodzajne ziemie i rabując, co tylko dało się unieść i przedstawiało większą wartość. Okrucieństwo wojowniczych Hunów przerażało nawet współczesnych. W całym Imperium krążyły opowieści o stosach trupich czaszek, które znaczą pochód armii niepowstrzymanego Huna.
W tym mniej więcej czasie Attyla zawarł układ z Aecjuszem, “ostatnim Rzymianinem”, i wspierał armię zachodniego Cesarstwa w walce z plemionami Gotów. Z każdym rokiem stawało się jednak oczywiste, iż ambitny wódz zechce powiększyć swoje, rozciągające się od terenów Danii ku południowym Bałkanom państwo, uderzając na Cesarstwo Zachodnie. Gdy w 450 roku cesarz Walentynian III odrzucił jego starania o rękę swej córki, Attyla ruszył ze swoją hordą na Galię, podbijając i burząc wiele miast, między innymi Metz. Oblegany przez Hunów Orlean został uratowany przez Aecjusza, który, wspierany przez posiłki Wizygotów, Burgundów i Franków, zadał Attyli druzgocącą klęskę na Polach Katalaunijskich w 451 roku. Niestrudzony Attyla, który doznał właśnie pierwszej w swej karierze poważnej porażki, ruszył na północną Italię, gdzie zdobył i zniszczył Akwileję. Głód oraz szerząca się w szeregach Hunów zaraza zahamowały postępy armii, a mediacja papieża Leona I Wielkiego skłoniła wodza do odstąpienia spod Mediolanu i powrotu za Dunaj. Tam w dwa lata później miała czekać go śmierć, zadana rzekomo ręką jednej z jego żon, która miała pomścić swoją, zabitą w przeszłości przez Attylę, rodzinę.
Pogrzeb Attyli odbył się w najściślejszej tajemnicy, a wszyscy, którzy mogli wiedzieć, gdzie spoczął zmarły wódz, w tym jego bliski przyjaciel Onegesius, zostali zamordowani. Attyla pozostawił po sobie około 50 synów. Kilku najważniejszych z nich podzieliło rozległe imperium ojca pomiędzy siebie, co zaowocowało szybkimi walkami wewnętrznymi i całkowitym rozpadem państwa. W 455 roku Hunowie zostali pokonani przez Gepidów. Resztki wojowniczego plemienia z Wielkiego Stepu powróciły na wschód.
Totalwar - podwitryna portalu totalwar.org.pl
Copyright 2008-2005 by totalwar.org.pl. All Rights Reserved.
Projekt: Tadeusz Meszko
All Rights Reserved.